Over bullets en inspringen

Gepubliceerd op door Wouter van der Zee

Dit is een artikel over twee details in het opmaken van tekst. Details gaan over kleine dingen en kleine dingen zijn ook belangrijk. Zij versterken de leesbaarheid van een tekst, ook op websites. Deze details gaan over bullets – zoals die gebruikt worden bij lijsten – en het inspringen van alinea’s.

Bullets

Er zijn ontwerpers die stellen dat bullets in de marge geplaatst dienen te worden Onder andere Mark Boulton is hier groot een voorstander van en heeft dit beschreven in zijn boek Designing for the web. Dit geldt overigens niet alleen voor bullets (van ongeordende lijsten), maar ook voor de nummering van geordende lijsten en de aanhalingstekens bij citaten.. De reden die hiervoor wordt aangedragen is dat inspringende bullets de leeslijn verstoren, zie afbeelding. Het oog zoekt naar rechte lijnen, en die wordt door het inspringen verstoord. Vaak wordt ook gesteld dat het minder mooi is. Maar schoonheid hoeft niet altijd voorrang te krijgen op gebruiksvriendelijkheid.

Ik denk dat er goede redenen zijn om in dit geval de gebruiksvriendelijkheid boven de schoonheid te plaatsen.

  • Bullets worden meestal voor een opsomming gebruikt. De opsomming vormt een eigen onderdeel in de tekst. Het inspringen van de bullets en de opsomming benadrukt dat het om apart gedeelte in de tekst gaat.
  • Op kleine schermen, bijvoorbeeld die van smartphones, is de marge tussen de tekst en de rand van het scherm klein. Bij plaatsing van de bullets in de marge zitten ze tegen de rand van het scherm aan geduwd, wat de leesbaarheid niet ten goede komt. Dit is een meer praktische reden om bullets in te springen.
  • Bullets zijn niet de enige onderdelen waarbij de tekst ingesprongen wordt. Dit gebeurt bijvoorbeeld ook bij de eerste regel van een alinea, zie onderstaande afbeelding. Het zou niet consequent zijn dit wel bij bullets te doen en niet bij andere tekstonderdelen.

Bullets hebben hun eigen functie in de tekst en bij weinig ruimte voor de marge is er bovendien een praktische reden om bullets in te springen.

Inspringen

Een groot stuk tekst wordt vanwege de leesbaarheid meestal opgedeeld in paragrafen en alinea’s. Nu is het in drukwerk, zoals boeken en magazines, gebruikelijk de eerste regel van een alinea te laten inspringen. Daar is een goede reden voor – zie hieronder – maar deze reden gaat voor websites niet op. Daar kun je vanwege de leesbaarheid beter een witregel plaatsen tussen alinea’s.

Voorbeeld inspringen eerste alinearegel.
Voorbeeld inspringen eerste alinearegel.

Inspringen van de eerste alinearegel in drukwerk wordt gedaan vanwege de beperkte ruimte. Je bent gebonden aan de grenzen van het papier en je wilt zoveel mogelijk tekst kwijt. Inspringen van de eerste alinearegel is dan een goede oplossing. Het geeft duidelijk de start van een nieuwe alinea aan en neemt niet te veel ruimte in beslag.

Op websites is dat echter niet nodig. Daar ben je niet gebonden aan grenzen, het ‘papier’ is eindeloos. Je kunt zoveel ruimte voor een pagina gebruiken als je wilt. Om de ene alinea van de andere te onderscheiden zou ik daarom voor de meest duidelijke oplossing kiezen: een witregel.